سرزمین آفتاب با آیین”برغندان” به پیشواز رمضان می رود

مشهد – خبرگزاری مهر: صدای پای رمضان در کوچه پس کوچه های پایتخت معنوی نوازشگر گوش و توتیای چشم شده و مردم سرزمین آفتاب با دلهایی عاشق به انتظار نشسته اند و مطابق رسمی دیرینه با آیین “برغندان” به پیشواز ماه رمضان رفته اند.

به گزارش خبرنگار مهر، تا چند روز دیگر با فرا رسیدن ماه رمضان جان های خسته حلاوتی تازه می یابند و درهای رحمت خداوند به وسعت دامنه اجابت گشوده خواهد شد و در این میان مردم پایتخت معنوی طبق رسمی دیرینه از هفته های گذشته سلامی را عاشقانه به انتظار نشسته اند و با برپایی دوره قرآن و آیین برغندان یا همان کلوخ اندازان به پیشواز رمضان رفته اند تا خود را برای میهمانی خدا آماده کنند.

مطابق رسم برغندان یا کلوخ اندازان مردم خراسان رضوی چند روز مانده به ماه رمضان از خانه بیرون می‌ روند و هرکس کلوخی برمی‌دارد و رو به قبله می‌ایستد و در حال انداختن کلوخ می گوید: “خدایا گناهان و کارهای بد گذشته را شکستیم و خود را آماده عبادت و روزه ماه رمضان کردیم.”

اهالی خراسان با انجام این آیین در حقیقت می خواهند تا خداوند با بخشش خطاهای آدمی آنان را به خوان نعمت و کرم خویش دعوت و توفیق روزه‌ گرفتن را نصیبشان کند.

از طبخ “آش لخشک” تا نان “چنگالی”

رسم و رسوم خطه خورشید در استقبال از ماه مبارک تنها به آیین برغندان محدود نمی شود و در بسیاری از شهرهای این استان طبخ غذاهایی همچون “آش لخشک” و نان “چنگالی” در پیش از رمضان در مساجد شهر و توزیع آن در میان نمازگزاران مرسوم است.

مردم این استان از زمان های گذشته آش لخشک و نان چنگالی را در مساجد شهر طبخ کرده و بعد از نماز مغرب و عشاء در میان نمازگزاران توزیع می کردند و با این کار از خداوند می خواستند تا به سفره آنان در ایام ماه مبارک برکت دهد.

توزیع غذاهای محلی، شیرینی و نان، رسم و سنتی متداول است و بسیاری از اهالی خراسانی در یک هفته پیش از ماه رمضان با طبخ غذا و شیرینی برکت را به سفره خود می آورند و با آغاز رمضان در سفره افطار خود فقرا و روزه داران  را سهیم می کنند.

آش لخشک نوعى آش رشته بى بنشن و بقولات است که رشته را نازک و پهن مى برند و با سبزى و مخلفات مى پزند و چاشنیش کشک و گاه سیرداغ است و در طبخ نان چنگالی هم روغن را داغ مى کنند، در آن نان بیات (خاصه بیات تا ترد باشد) خرد مى کنند و با شکر یا شیره نبات یا نوعى شیرینى دیگر به بار مى آورند، با چنگ و مشت آن را مى ورزند و مى خورند و مردم مشهد گویا به مناسبت چنگمالى شدن این غذا نامش را چنگال گذاشته اند.

برکت و سعادت در سفره افطار

 به عقیده مردم این خطه پخت این غذاها در پیش از ماه مبارک موجب برکت و سعادت در سفره افطار و سحر می شود.

همچنین مطابق رسمی دیگر چند روز مانده به ماه رمضان، برخی از خانواده ها نذر خود را با پخت غذاهایی همچون دیگچه و “آش قره میغ” ادا می کنند و با دادن افطاری در منزل و برگزاری میهمانی و برپایی دوره قرآن برای رمضانی دیگر آماده می شوند.

آش قره میغ را در روستای دورنگر دره‌گز خراسان می‌پزند؛ قره‌میغ نوعی زرشک کوهی است که در کوهستان‌های اطراف روستای دورنگر دره‌گز می‌روید.

 با این زرشک آشی می‌پزند که به آن آش قره‌میغ گویند، برای پخت این آش ابتدا مقداری برنج را می‌جوشانند بعد نخود و لوبیا و عدس را می‌پزند، قره‌میغ را هم می‌جوشانند و از صافی می‌گذرانند و هسته‌اش را می‌گیرند.

ختم قرآن و قرائت دعای جوشن کبیر

آن‌‌گاه آب قره‌میغ را به برنج و حبوبات اضافه می‌کنند و می‌گذارند خوب بپزد و جا بیافتد و آخر سرهم سر پیاز داغ به آن می‌زنند و در کاسه می‌کشند و سر سفره‌ی افطار می‌گذارند و با این کار تندرستی و سلامت خود را از خدا طلب می کنند تا در ماه رمضان بتوانند روزه خود را به طور کامل بگیرند.

آنان در سفره های افطار در کنار آش قره میغ با خوردنی هایی مانند حلوا، ماغوت، شله زرد، پنیر و سبزی، شیربرنج، خرما و زولبیا و بامیه نیز از روزه داران پذیرایی می کنند.

همچنین بیشتر مردم این استان برای برآورده شدن حاجات خود پیش از فرارسیدن رمضان تنها به طبخ غذا اکتفا نمی کنند بلکه نذرورات متعددی نذر می کنند که یکی از مرسوم ترین آنها نذر گوسفند، حبوبات، غلات و غیره برای امام رضا (ع) و مهمانسرای آن حضرت است و گاه نیز برای تهیه غذای حضرت به پاک کردن برنج، سبزی، حبوبات و غیره مشغول می شوند.

برپایه این گزارش، مردم خداجوی خراسان رضوی همواره با آداب و رسوم و اعتقادات خاص خود به پیشواز رمضان می روند و از روزها و هفته های قبل  در اغلب‌ مساجد و تکایا جلسه های ختم‌ قرآن، مناجات خوانی، قرائت دعای جوشن کبیر‌ و خواندن سوره انعام را برپا می کنند.

اهالی خراسان معتقدند قرآنی‌ را که‌ در ماه رمضان آغاز می‌کنند باید حتماً تا آخر ماه تمام‌ کنند وگرنه‌ قرض دار می‌شوند و هر کس در جزء آخر قرآن نوبتش به سوره توحید رسید، به افراد دیگر در دوره قرآن شیرینی و آش رشته می دهد.

خواندن قرآن و دعا یکی از آداب مرسومی است که مردم خراسان رضوی در استقبال از ماه رمضان و ورود به ماه میهمانی خدا در نظر می گیرند طوری که بسیاری از اهالی خراسان از آغاز ماه شعبان در بیشتر روزهایی این ماه مراسم های مناجات خوانی و جلسه قرآن را برپا کرده و خود را برای ماه رمضان آماده می کنند.

………………………….

گزارش: مرضیه صاحبی

لینک خبر  

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *