جشن بارکندان یا برغندان (باریگندان)

این جشن در میان ارمنیان در روز پیش از آغاز روزه بزرگ، روزه‌ای ۴۹ روزه که از یکشنبه پس از بدر ماه تا روز پیش از عید پاک طول می‌کشد، و به‌قولی همزمان با جشن « ناواسارد » (= نو سرد: سال نو) گرفته می‌شود. در این روز، ارمنیان مفصل‌ترین و رنگین‌ترین سفره شام را برای شاد خواری می‌گسترند.


نام این جشن در زبان ارمنی، « باری گِندان » (Baregendan) یا « بار کندان » (Barekendan) به معنای « زندگی خوب » یا « خوب زندگی‌کردن » و یا « زندگی نو » و « شادمانی و فراوانی نعمت »و در زبان اودی (Udisch) زبان بومیان ارّان قفقاز « پَرگَنْدَ» (Pärägändä) به معنای « هفته کره » آمده است. جشن روز یکشنبه پیش از روزه را هم، « کارنوال کمرج » (Carneval Kamrj) نیز می‌نامند.
در این روز، مردم نظم و نظام معمول در زندگی را برهم می‌زنند و کارهایی بیرون از عرف و قاعده می‌کنند و در آن به جشن و شادی و پُرخوری و شادخواری می‌پردازند. این روز عیش و عشرت را در ادبیات مردم‌شناسی به اصطلاح « اورجی » (Orgy) می‌نامند. نمونه‌ای از روزهای اورجی بازمانده از دوران کهن در ایران، یکی « سیزده فروردین » یا « سیزده نوروز »، روز « گذار » (Transition) یا « آستانه » (Liminal) حدّ فاصل میان دوره ۱۲ روزه « جداگزینی » (Segregation) مردم از کار و فعالیت روزانه در یک سال گذشته و کهنه، و آغاز سال نو و باز گشت به جامعه و « پیوستن » (Incorporation) دوباره به کار و فعالیت اجتماعی منظم و منسجم در جامعه است؛
واژه « برغندان » یا « برقندان » رایج در زبان فارسی و فرهنگ ایرانیان، صورت دیگر واژه « بارکندان » یا « باری گندان » ارمنی است. احتمالاً این جشن با نامش از فرهنگ ارامنه به فرهنگ ایرانی وارد شده است. بارکندان یا برغندان با جشن « کلوخ‌انداز » ایرانیان در روز پیش از فرارسیدن ماه رمضان درآمیخته و از رسم‌های همگانی مردم شده است.

 

لینک مطلب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *